• blauwe bal in handen

Bartiméus vergroot door technologie de wereld van mensen met een visuele beperking

Bartiméus wil dat mensen met een visuele beperking zo zelfstandig mogelijk kunnen functioneren. Actieve en zelfstandige deelname aan de digitale maatschappij hoort daar vanzelfsprekend bij. Daarom wordt bij Bartiméus sterk ingezet op het gebruik van (digitale) technologie om de wereld van de cliënten te vergroten. 

Technologie heeft een grote impact op ons leven en op ons werk. Eén dag zonder telefoon, internet of ov-chipkaart, is haast niet meer te doen. Voor veel cliënten met visuele (en meervoudige) beperking is de impact van technologie op het dagelijks leven meestal wat minder groot. Veel technologie is zonder aanpassing niet direct toegankelijk voor mensen met een beperking. Daarom is het dagelijks gebruik ervan voor hen nog niet zo vanzelfsprekend als in de rest van de maatschappij. Dat is zonde, vinden Maaike Meerlo en Nienke Nijhof, beiden werkzaam bij Lin4All deelnemer Bartiméus. Vaak is met een kleine aanpassing al een groot voordeel te bereiken.

Veel websites zijn vaak niet goed leesbaar voor mensen met een meervoudige en visuele beperking. Daarom maakt Bartiméus gebruik van ‘Ikbenonline.com’. – Maaike Meerlo, Bartiméus.

Technologie voor mensen met een visuele beperking
Nienke: ‘Met het programma ICT4VIP (ICT for visually impaired people) bekijken we welke technologieën er op de markt zijn. Zijn deze geschikt voor mensen met een visuele beperking? En zo niet, hoe kunnen we ze wel geschikt maken? Een aantal van de innovaties komen bij Bartiméus terecht in het zogenoemde ‘FabLab’ waar nieuwe toepassingen kunnen worden getest.

Technologische oplossing voor een hulpvraag
een begeleider helpt een kind met een beperking gebruik te maken van een aangepaste tablet computerMaaike: ‘Bij Bartiméus bedenken, ontwikkelen en testen we verschillende technologieën. Cliënten met een meervoudige beperking, hun begeleiders en andere zorgprofessionals kunnen hun hulpvraag stellen. Daar zoeken wij dan een passende technologische oplossing bij. Nieuwe technologie uitproberen staat centraal en soms is het trial and error. Je moet een oplossing op maat bieden. Maar niet elke oplossing of technologie sluit goed aan. Door te proberen met de cliënt, zijn mantelzorger en begeleider, kom je er al snel achter wat wel en niet werkt.’

Cliënten activeren
‘We maken ook veel gebruik van bestaande technologie’, vertelt Nienke. Bijvoorbeeld de Phonotonic. Dat is een soort bal die muziek maakt als je hem schudt, gooit of ronddraait. Hoe sneller je de bal beweegt, hoe meer geluid hij maakt. Dat komt door de bewegingssensor die er in zit. Deze technologie helpt ons cliënten te activeren tijdens hun sessies op de hometrainer of bij andere sportieve activiteiten. Met name één cliënt was niet vooruit te branden, tot we de bewegingssensor uit de bal haalden en in haar sok plaatsten. Nu ze muziek kan maken door te bewegen, fietst ze ineens een heel eind weg!’

Daarom is het zo belangrijk om succesverhalen te delen over de inzet van technologie. Dan beseffen andere begeleiders: “Ooh, …maar dát kan ook goed werken voor mijn cliënt!”. – Nienke Nijhof, Bartiméus

Zelfstandigheid vergroten
‘We onderzoeken ook hoe we de mobiliteit kunnen vergroten van een groep doofblinde cliënten’, vervolgt ze. ‘Zij willen zelfstandig door een gebouw kunnen lopen zonder zich te stoten aan openstaande deuren bijvoorbeeld. Een vest met RealSense-technologie kan hier een oplossing voor bieden: het geeft met trillingen aan waar objecten zijn zodat je deze kunt vermijden.’

Een kleine aanpassing maakt soms al een groot verschil
Maaike: ‘Ik heb ondertussen al zoveel technologische mogelijkheden gezien die de wereld van cliënten vergroten. En vaak zijn die helemaal niet zo ingewikkeld. Denk aan een spraakopnameknopje. Cliënten kunnen hiermee een boodschappenlijstje opnemen en zelfstandig naar de winkel gaan. Bij iemand die weinig tot geen bewegingsmogelijkheid heeft, maakt zo’n klein knopje al een groot verschil.’

Maak technologie toegankelijk
kleurrijk inlogscherm ikbenonline‘Wat vooral belangrijk is met technologie, is toegankelijkheid’, weet Maaike. ‘Websites zijn vaak niet goed leesbaar voor mensen met een meervoudige en visuele beperking. Om ze toch toegang te geven tot het web, hielpen we bij de ontwikkeling van ikbenonline.com. Op dit platform is alles op audio gebaseerd. Je login, een mailtje sturen, maar ook daten of naar de radio luisteren. Een groot succes omdat cliënten niet meer afhankelijk zijn van anderen.’

Rol van gemeenten en het bedrijfsleven
Om de inclusie van mensen met een (visuele) beperking écht te vergroten, is meer nodig dan de inspanning van zorgorganisaties en belangenverenigingen, vindt Nienke. ‘Gemeenten en het MKB kunnen hier een grote bijdrage leveren. Websites van de overheid moeten voor iedereen te lezen zijn. Maar denk ook eens aan de menukaart in een restaurant. Het zou toch mooi zijn als die voor iedereen te lezen is! En als cliënten ook kunnen werken in het bedrijfsleven, dan heb je pas echt een inclusieve samenleving.’

Tijd voor technologie
‘Om die inclusie te bereiken, is nog heel wat tijd en geld nodig’, vervolgt Nienke. ‘We merken dit ook bij Bartiméus zelf. Zorgmedewerkers zijn ontzettend druk. Dan is het lastig om ook nog tijd te maken om aan de slag te gaan met een iPad of andere technologie. De inzet van technologie is een investering en je krijgt er niet direct tijd voor terug.’ Nienke: ‘Daarom is het zo belangrijk om succesverhalen te delen. Zo laat je de toegevoegde waarde zien van technologie. Dan beseffen mensen: O, maar dat kan ook goed werken voor mijn cliënt!’

Meer informatie